Column: Bert Palinckx
Beeld: Thea Derks' boek Een os op het dak

 

Nog even voor November Music 2018 losbarst, en dus een mooi moment om nog even te reflecteren op de toekomst van de nieuwe muziek in deze tiende en afsluitende column.

Afgelopen maand bezocht ik voor de derde maal op rij de Donaueschinger Musiktage, het oudste en meest prestigieuze nieuwe muziekfestivals ter wereld, dat plaatsvindt in het allerschattige kleine plaatsje Donaueschingen in het zuiden van Duitsland aan de rand van het zwarte woud. In de afgeladen concertzalen en sporthallen (ongeveer 500 tot 600 mensen per concert) krijgt een deskundig publiek louter premières te horen van de nieuwste generatie componisten uitgevoerd door topensembles als Klangforum Wien en Ensemble Modern. Wat me evenals vorig jaar opviel was het veelvuldig gebruik van video, elektronica en theatrale middelen en politieke boodschappen.

Het is vreemd om de leden van Ensemble Modern vooral als performer te zien optreden in het nieuwe werk Ballet für Eleven fur Ensemble, Videoprojektionen und Elektronik van Brigitta Muntendorf. Dit roept vragen op als: zijn er geen jongere ensembles die een dergelijk werk veel beter zouden uitvoeren en is dit de toekomst van de nieuwe muziek?

De algemeen directeur Sven Hartberger van Klangforum Wien kondigt in zijn seizoen brochure het einde van de nieuwe muziek aan. Volgens hem komt de nieuwe muziek ruim honderd jaar na de Kammersymphonie van Arnold Schönberg uit 1906 nu tot een einde. Andere muziekstromingen zoals de Renaissance, Barok, Klassiek en Romantiek hebben immers ook ongeveer honderd jaar bestaan en dus is het volgens hem logisch dat het tijdperk nieuwe muziek voorbij is.

Ik kan me daar eigenlijk wel in vinden. Vrijwel alle grote belangrijke vernieuwers van de twintigste eeuw zijn overleden. De nieuwe generatie componisten gebruikt naast de klassieke instrumenten net zo gemakkelijk elektrische gitaren, laptops en allerlei theatrale en visuele middelen. In het muzikale spectrum is alles mogelijk van gemakkelijk in het gehoor liggende minimal klanken tot keiharde noise en alles wat hier tussen in zit.

Een spannende tijd dus, die je eigenlijk niet meer als nieuwe muziek kunt omschrijven als je nieuw vooral als vernieuwend definieert. Voor de maker en het publiek blijft de muziek van nu gelukkig springlevend en betekent dit nieuwe tijdperk juist een periode waarin je heerlijk kunt experimenteren en maken wat je wilt zonder al te veel restricties.

Tijdens November Music 2018 gaan we hier veel voorbeelden van horen en zien. Veel luisterplezier toegewenst. 

Bert Palinckx, artistiek directeur

 

In de columnreeks November Stories vertellen onze (gast)programmeurs je tot aan het festival elke twee weken over hoe het programma tot stand komt en hoe zij hun keuzes maken. Met tipjes van de sluier, 'inside information' en hier en daar sappige anekdotes. Lees hier meer columns!

Deel dit nieuwsbericht